महत्वाचे अपडेट..! पीकविमा, अतिवृष्टी अनुदान वाटप… Pm Kisan

शेतकरी मित्रांनो, तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या अनेक सरकारी योजना आणि निर्णयांबाबत मोठे अपडेट्स आले आहेत. पीएम किसानचे हप्ते असोत, अतिवृष्टीचे अनुदान, किंवा पीक विम्याचे नवीन नियम; या सर्व गोष्टी थेट तुमच्या आर्थिक नियोजनावर परिणाम करणाऱ्या आहेत.

Pm Kisan या सर्व महत्त्वाच्या अपडेट्सचा एक सविस्तर आढावा खालीलप्रमाणे दिला आहे, ज्यामुळे तुम्हाला एकाच ठिकाणी सर्व माहिती मिळेल.

१. PM किसान आणि ‘नमो शेतकरी’ सन्मान निधीचे अर्थकारण

• PM किसान २१ वा हप्ता: महाराष्ट्रातील सुमारे ९० लाख ४१ हजार २४१ शेतकऱ्यांच्या खात्यात पीएम किसान सन्मान निधीचा २१ वा हप्ता जमा झाला आहे. यासाठी तब्बल १८०९ कोटी रुपयांचा निधी वितरित करण्यात आला.
• लाभार्थी संख्या कमी: पूर्वी ही संख्या ९२ लाखांपेक्षा अधिक होती. परंतु, तपासणीत सुमारे २ लाख शेतकरी अपात्र ठरल्यामुळे पात्र लाभार्थ्यांची संख्या घटली आहे.
• ‘नमो शेतकरी’ची तयारी: पीएम किसानच्या याच अंतिम आकडेवारीच्या आधारावर आता राज्य सरकारची महत्त्वाकांक्षी ‘नमो शेतकरी महासन्मान निधी’ योजनेचा हप्ता देखील लवकरात लवकर शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा करण्याची प्रक्रिया सुरू होईल.

२. अतिवृष्टी अनुदान आणि पीक विम्यासाठी KYC बंधनकारक

• ‘फार्मर आयडी’चा वापर: अतिवृष्टीमुळे झालेल्या नुकसानीचे अनुदान असो किंवा पीक विम्याची भरपाई, ही रक्कम आता ‘फार्मर आयडी’ च्या आधारे थेट शेतकऱ्यांच्या आधार संलग्न बँक खात्यात जमा केली जात आहे.
• केवायसी (KYC) चा अडथळा: ज्या शेतकऱ्यांनी अद्याप त्यांची केवायसी (Know Your Customer) प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही, त्यांचे अनुदान व विम्याचे पैसे अडकण्याची शक्यता आहे.
• ६ लाख शेतकरी वंचित: राज्यात अजूनही ६ लाखांहून अधिक शेतकरी केवायसी न केल्यामुळे अनुदानापासून वंचित आहेत. त्यामुळे कोणताही लाभ थांबणार नाही यासाठी तात्काळ केवायसी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

३. अण्णासाहेब पाटील महामंडळ पुन्हा सक्रीय: तरुणांसाठी दिलासा

• पुनर्संचालन आणि निधी: गेल्या काही महिन्यांपासून थंडावलेले अण्णासाहेब पाटील आर्थिक विकास महामंडळाचे कामकाज पुन्हा पूर्ण क्षमतेने सुरू झाले आहे. सरकारने यासाठी २०० कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे.
• सध्या सुरू असलेली कामे: सध्या महामंडळातर्फे नवीन पात्रता प्रमाणपत्र (LOI) देणे वगळता, व्याज परतावा आणि बँक कर्ज मंजुरीची प्रक्रिया सुरळीत सुरू झाली आहे.
• गैरव्यवहाराची चौकशी: एजंट आणि काही बँकांनी संगनमत करून गैरव्यवहार केल्याच्या तक्रारीनंतर, त्यासंबंधीची चौकशी सध्या सुरू आहे.

४. खरीप पीक विमा २०२५ चे महत्त्वाचे नवीन नियम

Pm Kisan केंद्र सरकारने पीक विमा योजनेत केलेले दोन महत्त्वपूर्ण बदल शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक आहेत:

अ. वन्य प्राण्यांमुळे होणारे नुकसान भरपाई

• बदलाचा फायदा: आतापर्यंत फक्त नैसर्गिक आपत्तीमुळे झालेल्या नुकसानीसाठी विमा भरपाई मिळत होती.
• नवीन नियम: आता रानडुक्कर किंवा नीलगाय यांसारख्या वन्य प्राण्यांनी पिकांचे नुकसान केल्यास, शेतकरी ७२ तासांच्या आत तक्रार करून नुकसान भरपाई मिळवू शकणार आहेत.

ब. भात पिकासाठी विशेष संरक्षण

• विशेष तरतूद: अतिवृष्टीमुळे भात पीक (धान) पूर्णपणे पाण्याखाली जाऊन त्याचे नुकसान झाल्यास, त्यासाठी देखील आता पीक विमा संरक्षण लागू होईल.
  

विमा रक्कम मिळण्यास विलंब

• सोयाबीन विम्याची प्रतीक्षा: २०२५ च्या खरीप हंगामातील पीक विमा, विशेषतः सोयाबीनचा विमा, मिळण्यास थोडा विलंब होणार आहे. पीक कापणी प्रयोगाची अंतिम आकडेवारी ३१ डिसेंबरनंतर हाती आल्यावरच विम्याची रक्कम निश्चित होईल.
  
  

५. इतर महत्त्वाचे आणि तातडीचे अपडेट्स

• हमीभाव खरेदी नोंदणी: कापूस, भरड धान्य (उदा. ज्वारी, बाजरी) आणि कडधान्ये (उदा. हरभरा) यांची हमीभावाने खरेदी करण्यासाठीची नोंदणी प्रक्रिया सुरू झाली आहे. शेतकरी जवळच्या केंद्रावर बायोमेट्रिक पद्धतीने नोंदणी करू शकतात.
• रेशनच्या पैशांचे वितरण: आत्महत्याग्रस्त १४ जिल्ह्यांमधील केशरी शिधापत्रिकाधारक शेतकऱ्यांसाठी धान्याऐवजी प्रति व्यक्ती १७० रुपये देण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. यासाठी ४४ कोटी रुपयांचा निधी तहसील कार्यालयांना पाठवण्यात आला आहे, पण अनेक ठिकाणी तो अद्याप वितरीत झालेला नाही. शेतकऱ्यांनी यासंदर्भात त्वरित तहसील कार्यालयात चौकशी करावी.
• शेत रस्ते जलद मंजुरी: शेत रस्त्यांच्या मंजुरीची प्रक्रिया अधिक जलद करण्यासाठी आणि रस्त्याची रुंदी १२ फूट निश्चित करण्यासाठी जिल्हा व तहसील स्तरावर आवश्यक निर्देश देण्यात आले आहेत.