Gharkul Yojana : राज्यातील प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण) अंतर्गत घरकुल बांधणाऱ्या पात्र लाभार्थ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि दिलासादायक बातमी आहे. राज्य सरकारने मंजूर केलेले अतिरिक्त ₹५०,००० चे अनुदान लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा करण्यासाठी प्रशासकीय हालचाली सुरू झाल्या आहेत. यामुळे लाभार्थ्यांची वाढीव अनुदानाची प्रतीक्षा आता लवकरच संपणार आहे.
Gharkul Yojana निधी वितरणासाठी ‘लेखाशीर्ष’ तयार
राज्य शासनाने ४ एप्रिल २०२५ च्या शासन निर्णयानुसार (जीआर) हे अतिरिक्त अनुदान देण्याची घोषणा केली होती. या घोषणेनंतर निधी कधी मिळणार, याची उत्सुकता लाभार्थ्यांना लागली होती.
या अनुदानाच्या वितरणातील सर्वात मोठा आणि महत्त्वाचा टप्पा आता पार पडला आहे. १० नोव्ह २०२५ रोजी ग्राम विकास विभागाने तीन महत्त्वाचे शासन निर्णय जारी करून या अनुदानासाठी आवश्यक असलेले ‘लेखाशीर्ष’ (Account Head) उघडण्यास मंजुरी दिली आहे.
लेखाशीर्ष कशासाठी महत्त्वाचे?
कोणत्याही सरकारी योजनेचा निधी व्यवस्थित वितरित करण्यासाठी आणि खर्चाचा ताळमेळ ठेवण्यासाठी ‘लेखाशीर्ष’ तयार करणे आवश्यक असते. सर्वसाधारण प्रवर्ग, अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती या तिन्ही प्रवर्गातील लाभार्थ्यांना हे वाढीव अनुदान देण्यासाठी आता स्वतंत्र लेखाशीर्ष उघडण्यात आले आहेत. यामुळे पुढील टप्प्यात वित्त विभागाकडे निधीची मागणी करणे सोपे होणार आहे.
५०,००० रुपयांच्या अनुदानाची रचना कशी असेल?
या वाढीव ५०,००० रुपयांच्या अनुदानाचे विभाजन स्पष्टपणे करण्यात आले आहे. या अनुदानाची रचना खालीलप्रमाणे असेल:
| अनुदानाचा उद्देश | रक्कम |
| घरकुल बांधकामासाठी (पूरक अनुदान) | ₹३५,००० |
| सोलरसाठी अनुदान (‘पीएम सूर्यघर’ किंवा तत्सम योजनेतून) | ₹१५,००० |
| एकूण वाढीव अनुदान | ₹५०,००० |
याचा अर्थ, लाभार्थ्यांना घरकुलाच्या बांधकामासाठी ₹३५,००० मिळतील आणि उर्वरित ₹१५,००० हे नवीन ‘स्मार्ट योजना’ जसे की ‘पीएम सूर्यघर योजना’ अंतर्गत आपल्या घरावर सोलर बसवल्यास दिले जातील.
खात्यात पैसे कधी जमा होणार?
लेखाशीर्ष तयार झाले असले तरी, सध्या देशात सुरू असलेल्या निवडणुकांच्या आचारसंहितेमुळे थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) अर्थात लाभार्थ्यांच्या खात्यात थेट पैसे जमा करता येत नाहीत.
त्यामुळे, आचारसंहिता संपेपर्यंत अनुदानाचे प्रत्यक्ष वितरण थांबलेले राहील. ग्राम विकास विभाग लवकरच वित्त विभागाकडे निधीची मागणी करेल आणि येणाऱ्या अर्थसंकल्पात या निधीची तरतूद करून तो वितरीत केला जाईल, अशी शक्यता आहे.
म्हणजेच, पुढील काही महिन्यांत निवडणुका संपल्यानंतर आणि प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर, लाभार्थ्यांना हे वाढीव अनुदान मिळण्यास सुरुवात होईल, अशी अपेक्षा आहे. लेखाशीर्ष उघडणे हा या दिशेने टाकलेला एक मोठा आणि निर्णायक टप्पा आहे.
