Havaman Andaj Today : महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी हवामानाबाबत एक महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. प्रसिद्ध हवामान तज्ज्ञ डॉ. मच्छिंद्र बांगर यांच्या अंदाजानुसार, नोव्हेंबर महिन्याच्या उर्वरित काळात राज्यात दोन टप्प्यांमध्ये हलक्या पावसाचे वातावरण तयार होण्याची शक्यता आहे. या दुसऱ्या टप्प्यात काही ठिकाणी गारपीट होण्याचाही अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
पHavaman Andaj Today हिला टप्पा: कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्र
नोव्हेंबरमधील पावसाचा पहिला टप्पा साधारणपणे २३ आणि २४ तारखेच्या आसपास असेल.
- कारण: या काळात अरबी समुद्रात केरळ ते गोव्याच्या दरम्यान कमी दाबाचे क्षेत्र (Low Pressure Area) विकसित होण्याची शक्यता आहे.
- परिणामित प्रदेश: या हवामान प्रणालीमुळे पुणे, दक्षिण सातारा, सांगली, कोल्हापूर आणि रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग (कोकण) या भागांमध्ये ढगाळ हवामान आणि हलक्या सरी पडण्याची शक्यता आहे. तसेच, सोलापूरच्या काही भागांतही याचा परिणाम दिसू शकतो.
दुसरा टप्पा: मराठवाडा, विदर्भ आणि गारपिटीची शक्यता
नोव्हेंबरच्या अखेरीस आणि डिसेंबरच्या सुरुवातीला पावसाचा दुसरा टप्पा असेल, जो अधिक महत्त्वाचा आहे.
- काळ: हा टप्पा ३० नोव्हेंबर ते १ डिसेंबर या दरम्यान असेल.
- परिणामित प्रदेश: जर या काळात वादळी हवामानाची परिस्थिती निर्माण झाली, तर मराठवाडा (विशेषतः दक्षिण मराठवाडा) आणि विदर्भ (विशेषतः पूर्व विदर्भ) या भागांमध्ये बऱ्यापैकी पाऊस पडू शकतो.
- गारपिटीचा इशारा: थंडीतील ही हवामान प्रणाली फार तीव्र नसली तरी, काही ठिकाणी हलक्या स्वरूपात गारपीट होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
पिकांवर होणारे परिणाम
या थंडीतील पावसाचे पिकांवर संमिश्र परिणाम होण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे शेतकऱ्यांनी विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे.
- फायदा: हा पाऊस कोरडवाहू पिकांसाठी (जिरायत पिके) पोषक ठरू शकतो.
- नुकसान: हरभरा, गहू आणि विशेषतः कांदा यांसारख्या बागायती व रब्बी पिकांसाठी हा पाऊस हानिकारक ठरू शकतो. जर वादळी वाऱ्यासह गारपीट झाली, तर उभ्या पिकांचे मोठे नुकसान होण्याची भीती आहे.
डॉ. बांगर यांनी स्पष्ट केले आहे की, नोव्हेंबरमधील हे दोन हलके टप्पे वगळता, डिसेंबर आणि जानेवारीमध्ये महाराष्ट्रात मोठी पावसाळी स्थिती कुठेही दिसत नाहीये. त्यामुळे या काळात शेतकऱ्यांनी जास्त काळजी करण्याची गरज नाही. मात्र, फेब्रुवारी ते एप्रिल या महिन्यांदरम्यान नेहमीच गारपीट होण्याची शक्यता असते, त्यामुळे त्या काळातील हवामानावर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
२०२६ मध्ये पाऊस कसा असेल? डॉ. बांगर यांचा आशावादी अंदाज
पुढील वर्षी म्हणजेच २०२६ मधील मान्सूनबद्दल बोलताना डॉ. मच्छिंद्र बांगर यांनी कोणताही अंतिम अंदाज लगेचच व्यक्त करणे घाईचे असल्याचे मत मांडले आहे. ‘ला-निना’ किंवा ‘एल-निनो’ यांसारख्या एकाच घटकावर अवलंबून अंदाज बांधणे अचूक ठरत नाही, कारण मान्सूनवर अनेक घटक परिणाम करतात.
- प्राथमिक शक्यता: सध्याच्या प्राथमिक घटकांवरून पुढील वर्षी पावसाचे प्रमाण चालू वर्षाच्या तुलनेत थोडे कमी राहण्याची शक्यता दिसत असली तरी, डॉ. बांगर यांनी त्यांचा व्यक्तिगत आणि अधिक आशावादी अंदाज व्यक्त केला आहे.
- उत्कृष्ट पावसाची शक्यता: त्यांच्या मते, २०२६ मध्ये पिकांसाठी अत्यंत उत्तम पाऊस पडेल आणि रब्बी-खरीप पिके उत्कृष्ट येतील.
- विदर्भ-मराठवाड्यात जास्त पाऊस: मराठवाडा आणि विदर्भ या प्रदेशात पुढील वर्षी अधिक पाऊस राहण्याची शक्यता आहे. केवळ ३०-४०% भागात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस राहू शकतो, पण तो दुष्काळ नसेल.
डॉ. बांगर आपला पहिला अधिकृत मान्सून अंदाज २६ जानेवारी २०२६ रोजी आणि दुसरा सुधारित अंदाज १ मे २०२६ रोजी त्यांच्या ‘शेती माझी प्रयोगशाळा’ आणि ‘डॉ. मच्छिंद्र बांगर ब्लॉग’ या अधिकृत चॅनेलवर जाहीर करतील.
